Xe điện - Lời giải cho bài toán năng lượng tại Australia

Những tuần gần đây, các đại lý ô tô tại Australia đang trở nên nhộn nhịp hơn hẳn khi giá xăng tăng mạnh. Nhiều người dân, vốn còn do dự trước đây, nay quyết định chuyển hẳn sang xe điện để giảm chi phí nhiên liệu.

James Voortman, giám đốc điều hành Hiệp hội các đại lý ô tô Australia, nhận xét trên tờ The Guardian rằng người tiêu dùng đang phản ứng tích cực với các lựa chọn xe “xanh”, và doanh số xe điện có thể lập kỷ lục trong tháng 3. Tại các showroom, các mẫu xe điện công nghệ hiện đại được săn đón nhiều nhất.

Sự leo thang của giá xăng trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông chưa có dấu hiệu “hạ nhiệt”, và nguy cơ gián đoạn nguồn cung qua eo biển Hormuz, đã khiến nhiều người tiêu dùng - vốn còn phân vân “giờ thì họ đã quyết định dứt khoát”, ông nói thêm.

Làn sóng "công nghệ xanh" đang dịch chuyển nhanh chóng ở Australia trong bối cảnh giá xăng dầu leo thang trên toàn thế giới. Ảnh: Energy Sage

Một trong những lợi ích rõ ràng nhất của việc chuyển sang xe điện tại Australia là giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu. Theo các chuyên gia, việc thay thế 1 triệu xe chạy xăng bằng xe điện có thể giúp quốc gia này giảm hơn 1 tỷ lít nhiên liệu nhập khẩu mỗi năm. Trong bối cảnh Australia tiêu thụ khoảng 25 tỷ lít nhiên liệu từ xăng và diesel hàng năm, con số này mang ý nghĩa không nhỏ đối với an ninh năng lượng.

Giáo sư Hussein Dia, chuyên gia về công nghệ vận tải và phát triển bền vững tại Đại học Công nghệ Swinburne, nhấn mạnh vai trò chiến lược của xe điện: “Mỗi chiếc xe điện khi tham gia giao thông sẽ loại bỏ nhu cầu nhiên liệu và thay vào đó chuyển việc tiêu thụ năng lượng sang điện, vốn chủ yếu được sản xuất trong nước”. Theo ông, điều này không chỉ giúp giảm áp lực nhập khẩu mà còn tăng cường “chủ quyền năng lượng” quốc gia trong dài hạn.

Trong bối cảnh thị trường dầu mỏ toàn cầu thường xuyên biến động, đặc biệt là tình hình ở Trung Đông, lợi ích này càng trở nên rõ ràng. “Điều đó giúp giảm thiểu rủi ro trước những biến động giá dầu toàn cầu và tăng cường khả năng phục hồi của hệ thống giao thông. Chúng ta không muốn lặp lại tình trạng tương tự cứ vài năm một lần”, ông Dia nói thêm.

Ô tô điện được đánh giá là phương tiện giao thông hiện đại. Ảnh: EV Me

Dữ liệu thực tế cũng củng cố lập luận này. Một chiếc xe chạy xăng trung bình đi khoảng 15.000 km mỗi năm tiêu thụ khoảng 1.150 lít nhiên liệu. Vì vậy, ngay cả khi tỷ lệ xe điện chỉ tăng ở mức vừa phải, tác động tích lũy vẫn rất đáng kể. Nếu một nửa số xe tại Australia được thay thế bằng xe điện, mức tiêu thụ nhiên liệu có thể giảm tới 12 tỷ lít/năm.

Không chỉ là bài toán năng lượng, yếu tố kinh tế cũng thúc đẩy mạnh mẽ nhu cầu xe điện. Giá xăng tăng đã trực tiếp tác động đến hành vi người tiêu dùng. Aman Gaur, người đứng đầu bộ phận chính sách của Hội đồng Xe điện, dẫn chứng một nghiên cứu tại các quốc gia Scandinavia cho thấy: cứ mỗi 1% giá xăng tăng thì doanh số xe điện tăng trung bình 0,85%. Điều này cho thấy người tiêu dùng phản ứng rất nhạy với chi phí nhiên liệu.

Theo James Voortman, thực tế tại Australia cũng phản ánh xu hướng này. Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng đang diễn ra rõ nét. Hiện khoảng một phần ba số xe mới bán ra là xe hybrid hoặc xe điện, trong đó các mẫu như Tesla Model Y và BYD Sealion 7 dẫn đầu thị trường. Tuy nhiên, tỷ lệ xe điện trên tổng số phương tiện vẫn còn khiêm tốn, khoảng 420.000 xe trong tổng số 20 triệu xe, tương đương 2%. Điều này cho thấy dư địa tăng trưởng vẫn còn rất lớn.

Khung cảnh một showroom ô tô điện ở Úc. Ảnh: Drive Australia

Sự chuyển dịch sang xe điện tại Australia không diễn ra đơn lẻ mà là một phần của xu hướng toàn cầu đang tăng tốc mạnh mẽ. Chỉ trong vòng 5 năm, thị trường xe điện thế giới đã thay đổi đáng kể. Nếu như năm 2019 chỉ có bốn quốc gia đạt thị phần xe điện trên 10%, thì hiện nay con số này đã tăng lên 39 quốc gia, theo báo cáo mới nhất của Ember- Tổ chức tư vấn về khí hậu và năng lượng phi lợi nhuận, Anh Quốc.

Tại các quốc gia phát triển, xe điện đang dần trở thành lựa chọn chủ đạo. Ở Na Uy, gần như toàn bộ xe mới bán ra đều là xe điện. Đan Mạch đạt tỷ lệ 68%, trong khi California ghi nhận 20% xe không phát thải. Nhiều quốc gia châu Âu như Hà Lan, Thụy Điển hay Phần Lan cũng chứng kiến ít nhất một phần ba xe mới không sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

Đáng chú ý, xu hướng này không chỉ giới hạn ở các nền kinh tế giàu có. Nhiều quốc gia đang phát triển cũng ghi nhận mức tăng trưởng mạnh mẽ, từ Đông Nam Á đến Nam Mỹ. Sự xuất hiện của các mẫu xe giá rẻ từ Trung Quốc đã đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng thị trường.

Robbie Andrew, nhà khoa học tại trung tâm nghiên cứu Cicero ở Oslo (Na Uy), nhận định: “Tại các nước đang phát triển, xu hướng chuyển sang xe điện chủ yếu nhờ sự xuất hiện gần đây của các mẫu xe giá rẻ từ Trung Quốc. Các hãng sản xuất ô tô ở đây đổi mới công nghệ với tốc độ rất nhanh.”

Một nửa số xe đăng ký tại Trung Quốc năm ngoái là xe điện và các nhà sản xuất ô tô như BYD đã thúc đẩy sự bùng nổ này ở nhiều nước đang phát triển.

Bên cạnh đó, ngành giao thông- vốn được xem là “nút thắt cổ chai” trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu - đang cho thấy những tín hiệu tích cực.

William Lamb, nhà khoa học tại Viện Nghiên cứu Tác động Khí hậu Potsdam (Hà Lan), cho rằng: “Cách đây 5 năm, bạn có thể nghĩ rằng giao thông vận tải thực sự sẽ là nút thắt cổ chai… Nhưng giờ đây, với việc sử dụng rộng rãi xe điện, mọi thứ có vẻ dễ dàng hơn một chút”.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này cũng đối mặt với nhiều thách thức. Hạ tầng sạc điện vẫn là điểm nghẽn tại nhiều quốc gia, đặc biệt là các nền kinh tế đang phát triển. Ngoài ra, câu hỏi về khả năng tiếp cận của người thu nhập thấp vẫn còn bỏ ngỏ, dù khoảng cách giá giữa xe điện và xe xăng đang dần thu hẹp.

Theo Trương Thuỳ Dương - Báo Hà Nội Mới